Her ay kliniklerimizde en sık duyduğumuz o panik dolu telefon cümlesi sabittir: "Hocam bizimkisi bana fena taktı! Geç döndüm diye protesto için gitti en sevdiğim halının ortasına (veya kızımın yatağına) çişini yaptı, gözümün içine baka baka!"
Şimdi o kalın kalın insan psikolojisi kitaplarını bir kenara bırakalım. Bir veteriner hekim ve beslenme uzmanı olarak size en çarpıcı gerçeği söylüyorum: Kediler İNTİKAM almak veya Sizi PROTESTO etmek için kum kabı dışında tuvaletini yapmazlar! Bu durum %90 oranında hayatı tehdit eden ve arkasında yanlış (kalitesiz) mamanın yattığı Kedi Alt İdrar Yolu Hastalığının (FLUTD - Feline Lower Urinary Tract Disease) son çığlığıdır!
Acının Kaynağı: "Kum Kabı" Algısı Neden Bozulur?
Kısırlaştırılmış bir kedi düşünün... Evde tüm gün uyuyan, hareket etmeyen ve marketlerden alınan (içerisinde aşırı miktarda Magnezyum, Fosfor ve Kül barındıran) ucuz / tahıllı karbonhidrat mamalarla beslenen bir aslan.
Bu beslenme tipi, kedinin asidik olması gereken idrar PH dengesini (Normali: 6.1 ile 6.5 arasıdır) yükselterek "Alkali" noktasına, yani 7.0 ve üzerine taşır. Alkali olan bir idrar, böbreklerden mesaneye inerken kalsiyum ve amonyumla birleşip ufak kum taneciklerine (Struvit Kristalleri / Taşlarına) dönüşür.
İdrar yolunda böbrek taşı / kristal varken çiş yapmaya giden kedi, kum kabına her girdiğinde idrarını yaparken İnanılmaz keskin bir yanma ve acı hisseder. Kedi o an şu vahim mantığı kurar:
"Kum kabının içine ne zaman girsem canım jilet kesiği gibi yanıyor. Demek ki bu kum bana acı veren kötü bir yer! Belki gidip şu köşedeki yumuşacık halıya ya da yatağa yaparsam canım acımaz."
Evet, yatağınıza işemesinin tek bir sebebi var: Karnındaki taş sancısından ve idrar yolu acısından dolayı yumuşak ve farklı bir zemin arayışı!
Ölümcül Safha: "Tıkanıklık" ve İlk Müdahale
Eğer "Beni protesto ediyor" diye kızar ve cezalandırmaya çalışıp altta yatan bu beslenme krizini çözmezseniz; idrar kanalındaki o struvit kristalleri yavaş yavaş yolu tamamen tıkayacaktır. (Erkek kedilerin anatomik penis yapısı idrar borularının son ucunda çok daraldığı için, tıkanıklık "Kısırlaştırılmış Erkek Kedilerde" %80 daha sık görülür.)
Kediniz günlerdir azar azar çiş yapıyorsa ya da kuma girip saatlerce miyavlayarak ıkındığı halde tek bir damla bile çiş çıkaramıyorsa: O an artık son 24 saate girmişsiniz demektir. Vücuttan atılamayan Zehirli (Üre) idrar dolaşıma geri karışacak ve anında kalbi durduracaktır.
Çözüm Reçetesi: "Kalitesiz Market Mamasını" Çöpe Atın
Klinikte zorlanan idrar kesesini sonda takarak boşaltsak ve o taşları yıkasak bile, eğer kediniz eve gidip o aynı Ucuz Nişasta ve Magnezyum Bombası mamayı yemeye devam ederse, tam 15 gün sonra kristaller yeniden oluşacak ve yatağa çiş yapma/ağlama seansları baştan başlayacaktır.
Böbrek ve İdrar Yollarını Nasıl "Cam" Gibi Temiz Tutacağız?
- Derhal Özel PH Dengeleyici Diytete Geçiş: Piyasada içeriği doldurulmuş "Sterilised (Kısır)" yazan her mama böbrek taşı eritmez. Size midedeki yemeğin sindiriminden sonra İdrar PH'sını net olarak 6.1 - 6.5 aralığına düşüreceği laboratuvarda kanıtlanmış ve mineral (kül) dengesi düşük formüller gerekir.
- L-Karnitin ile Hareketi Hızlandırma: Kum veya taş oluşumunun %50 sebebi mamanın mineraliyse, diğer %50 sebebi de kedinin hiç kımıldamamasıdır. Metabolik olarak kısırlaşmış kedinin yağ yakım motorunu tetiklemeli (Kilo kontrolü) ki metobolizma hızlansın; idrara sık çıksın ve taş birikemesin.
- Su Sebilleri: Kediler durgun taslardaki suyu fazla içmez. Evinize alacağınız ufak bir motorcu şelale, onun böbrek yıkama oranını %40 arttırır.