Kliniğimin operasyon masasından uyanan her kısır dişi ya da erkek kedi, yepyeni ve bir o kadar da yavaşlamış bir metabolizmayla hayata döner. Ben hasta sahibine operasyon sonrasını anlatırken "Hocam o kadar masraf yaptık kısırlaştırdık, peki şimdi kedim neden davul gibi şişiyor?" sitemleri, en geç 6 ay içinde başlar.
Kedinizin o çok sevimli görünen ama aslında karaciğerine ve eklemlerine inanılmaz bir yük bindiren sarkan "göbeğinin (primordial pouch değil, obezite olanın)" arkasındaki hormonal ve metabolik gerçeği tıp dilinden sıyırarak anlatalım.
1. Cinsiyet Hormonları (Östrojen ve Testosteron) Fişi Çekilince Ne Olur?
Evrimsel olarak bir kedi eş bulmak, rekabet etmek, avlanmak ve bölge korumak için muazzam bir enerji harcar. Bu enerjiyi "boşa harcatan" en önemli motorlar erkeklerde testosteron, dişilerde ise östrojendir. Bu hormonlar hücre bazında metabolizmayı 'alev alev yanan bir fırın' gibi çalıştırır.
Kısırlaştırma operasyonunda bu "fırının yakıtını sağlayan" hormon merkezleri kapatıldığında, bazal metabolizma hızı aniden %20 ile %30 arasında çakılır. Yani kediniz eskisi kadar çok 'yemek yese' bile, o yemeği yakacak hücre motoru artık yoktur. O 'yakılamayan kalori' doğrudan yağa dönüşür ve kedinin göbek / yanak çevresinde birikmeye başlar.
2. Aktivite Kaybı (Uyku Moduna Geçiş)
Hormonların susmasıyla kedinin agresifliği, camda kuşlara bağırması ve gece yarısı anlamsız ev turları azalır. Kediniz adeta evinizin peluş bir yastığı haline gelir. Günlük uyuma süresi 15-16 saati rahatlıkla bulur.
Beslenme matematiği basittir: (Giren Kalori) > (Harcanan Enerji) = Yağlanma. Siz kedinize (henüz metabolizması yavaşlamamış bir bengal kaplanına verirmiş gibi) 60-70 gram normal yetişkin maması verirseniz, o yatan kedinin midesinden geçen her mama tanesi acımasızca göbeğe işlenecektir.
3. Evdeki Suçlu: Yetişkin "Piyasası" Mamalarının Dev Yağ Oranları
Hastama bakıyorum. Yavaşlamış, uyuyan bir kısır kedi. Sahibi ne veriyor? Marketten alınmış klasik bir tavuklu adult (yetişkin) mama. İçerisindeki yağ oranı: %18... Hatta daha pahalı bir marka (Orijen vb.) yağ oranı: %20!
Ben bir klinisyen olarak dehşete düşüyorum. Çünkü o yağ oranı, -20 derecede dışarıda kar fırtınasında savaşan hamile bir Sibirya Kurdu veya avlanan aktif bir dağ vaşağı için gereken enerji deposudur; evinizin kaloriferinin yanındaki "pufuduk sarman" için değil.
Fazladan yüklenen "mısır zengini" karbonhidratlar da cabası. Yüksek karbonhidrat vücut tarafından sindirildikten sonra kanda insülin zıplaması yaratır. İnsülin zıpladığında, kedi 'tok' olmasına rağmen sinir sistemi yalan söyler ve saat başı "Acıktım!" diye size miyavlamaya başlar.
Kurtuluş Formülü: L-Karnitin ve %12 Çizgisi Neden Şarttır?
Bir kısır kedi eğer kilo alıyorsa; ya sizin "Gramaj Tartısı" probleminiz vardır, ya da mamanızda gizli yağ/karbonhidrat lobisi vardır. Çözüm nedir?
- L-Karnitin: Doğanın yağ yakıcı iksiridir. Kedinin karaciğerinde ve kaslarında o sarkan yağları "serbest bırakarak" enerjiye dönüştürür.
- Düşük Yağ: Kısır bir kedinin mama paketinin arkasını çevirdiğinizde o oran "İdeal olarak %12"yi geçmemelidir. Eklemlerini, kalbini kırmak istemiyorsanız buna acımasızca dikkat etmelisiniz.
Beni bu oranlarda tam güvenle ve bütçeyi yakmadan tatmin eden arge-sentezi ise doğrudan yerli veteriner mühendisliğiyle donanmış Klicker Kısırlaştırılmış Kedi Mamasında karşımıza çıkar.
Klicker, ithal mamaların "içine filler (buğday-mısır) basalım maliyeti düşsün" mantığıyla kedinizi insülin direncine sokmaz. Yağ oranını olması gereken o altın nokta olan %12'de sabit tutar ve yüksek L-Karnitin ile kedinizin gün içi uyuma sürecinde bile pasif yağ yakımına geçmesini destekler. Kedinize pahalı fanteziler sunmadan gerçek tıbbı tavsiye eden Klicker formülünü Trendyol sepetinize ya da e-mama.com üzerinden stoklamanızı her obezite hastama gururla söylemekteyim.
Ne Yapmalısınız? (Altın Öğüt)
Kedinizi kısırlaştırdığınız operasyon gününün akşamında, eski yüksek yağlı ve bol tahıllı mamanızı artık evinizden uzaklaştırınız. O bebeklik / yetişkinlik yakıtı artık ona zarar verecektir.
Onu kedi gibi hissettirecek yeterli proteinle ve kesinlikle "ideal" bir %12 yağ/karnitin denklemiyle koruyan doğru kısır (sterilised) diyetlere geçişinizi acımasızca, tavizsizce başlatınız. Kediniz 7 kiloya ulaştığında vereceğiniz savaş o kadar yıpratıcı olur ki, "Keşke daha erken engelleseydim" diyerek dizlerinizi dövmekten çok daha akıllıcadır.