Tonton ve Sessiz Salon Arkadaşınız
British Shorthair kedisi, kendine has gülümseyen yuvarlak yüzü, yumuşacık kadifemsi tüyleri ve sakin mizacı ile Türkiye'de ve dünyada en çok sevilen ırklardan biridir. Kalın bıyık pedlerinin verdiği o tombik ifade ve iri gözleri, onun ev yaşamı için mükemmel bir can yoldaşı olmasını sağlar. Genel olarak sessiz, kendi hâlinde, huzur veren bir enerjileri vardır.
Kökeni ve Tarihi: Romalıların Avcısından İngiliz Asilzadesine
British Shorthair ırkının hikayesi çok eskilere, Romalıların İngiltere'yi işgal ettiği dönemlere dayanır. İnternette çoğu zaman biritish shorthair, short hair british, british shorthaiir veya british sort hair gibi farklı varyasyonlarla aranan bu harika patili dostumuz, aslında kelimenin tam anlamıyla bir kedi ingiliz asaletini yansıtır. Adalara getirilen bu güçlü avcı kediler, zaman içinde evrimleşerek kalın alt kürkleri sayesinde İngiltere'nin soğuk iklimine adapte olmuştur. Yıllarca ambarları ve tarlaları farelerden koruyan sadık çalışanlar olan ve en meşhur british kedi cinsi olarak kabul gören bu ırk, kusursuz bir shorthair yapısına sahiptir.
1800'lerin sonlarına gelindiğinde ise "kedi şovlarının babası" olarak bilinen Harrison Weir, sokaklardaki bu güçlü ve güzel kedileri standartlaştırmak adına çalışmalar yapmıştır. 1871 yılında Londra'da düzenlenen ilk resmi kedi yarışmasında (Crystal Palace) bir British Shorthair "Best in Show" (En İyi Kedi) ödülünü almıştır. Hatta dünyaca ünlü Alice Harikalar Diyarı'ndaki sırıtkan Cheshire Kedisi'nin bu ırktan ilham alındığı bir efsanedir!
Fiziksel Özellikler: "Oyuncak Ayı" Görünümü
Onu bir kez gördüğünüzde o muazzam pelüş oyuncak görünümünü asla unutmazsınız. Tüyleri kısadır ancak o kadar yoğun ve kalındır ki dokunduğunuzda bir halıya dokunuyormuşsunuz hissi verir. Dünyaca en meşhur rengi "British Blue" yani o mavi-gri tonu olsa da, siyah, beyaz, tarçın, lilac ya da golden ve silver gibi çok farklı renk ve desenlere (bicolor, tabby) sahip olabilirler.
Gözleri kocaman ve yuvarlaktır. Kürkünün rengine göre altın sarısı, bakır, yeşil veya mavi bile olabilir. Kalın bacakları, kaslı boynu ve geniş omuzları ile orta-büyük boy kediler sınıfındadırlar.
Karakter ve Mizaç: Kucak Kedisi Değil, 'Komşu' Kedisi
British Shorthair kedilerinin en belirgin özelliklerinden biri "yapışkan" olmamalarıdır. Bir İngiliz beyefendisi ya da hanımefendisi edasında sınırlarını bilirler. Akıllı, uysal ve ağırbaşlıdırlar ancak tipik bir kucak kedisi arıyorsanız bu ırk size göre olmayabilir. Sizi çok severler, arkanızdan tüm evde sizi takip ederler ancak kucağınıza oturmak yerine koltuğun diğer ucuna kıvrılıp sizi izlemeyi tercih ederler.
Sakinlikleri ile tanınsalar da çok güçlü bir mırlama motorları vardır! Öyle ki, geçmiş yıllarda Smokey adında bir British Shorthair, 67.7 desibel (neredeyse bir elektrik süpürgesi kadar sesli) mırlamasıyla rekorlar kitabına girmiştir.
Bakım Rutini: Kadife Kürkü Korumak
British Shorthair'in bakımı, uzun tüylü akrabalarına (British Longhair, Persian vb.) göre oldukça rahattır. Tüylerinin haftada 1-2 kez taranması yeterlidir; ancak mevsim geçişlerinde (bahar dökülmesinde) o yoğun astar kürklerini attıkları için her gün taramanız evinizi tüy yumağı olmaktan kurtaracaktır.
Sudan ve yıkanmaktan pek hoşlanmazlar, bu nedenle sadece çok mecbur kaldığınızda uygun kedi şampuanlarıyla yıkanmaları önerilir. Gözlerindeki akıntıları düzenli silmek ve tırnaklarını 2-3 haftada bir uçlarından kesmek yeterli bir bakım rutini oluşturur.
Dikkat Edilmesi Gereken Kalıtsal Hastalıklar
Genel anlamda dayanıklı ve taş gibi sağlam kediler olsalar da iki büyük sinsi düşmanları vardır:
- Polikistik Böbrek Hastalığı (PKD): Böbreklerde kist oluşumuyla başlayan ve zamanla böbrek yetmezliğine giden genetik bir problemdir.
- Hipertrofik Kardiyomiyopati (HCM): İngiliz kedilerinde sık rastlanan, kalp kası duvarının kalınlaşıp kalp krizlerine neden olabildiği sinsi bir kalp problemidir.
British Shorthair Kedisi Nasıl Beslenmelidir?
Uzman Diyetisyen Notu: Hareketsizlik, British Shorthairlerin yaşamsal modudur. Yavruyken bir nebze zıplayıp oynasalar da genelde yerçekimine çok güvenirler. Ayakları yere hep sağlam basan British Shorthair gibi olan kediler, genelde etrafta koşturan türlere veya yaşlı kedilere kıyasla bambaşka bir beslenme ihtiyacına sahiptir.
Kısırlaştırma Süreci Tamamen Düzeni Değiştirir: Kısırlaştırma ameliyatının ardından en çok görülen senaryo "Kedim zaten tembeldi, şimdi hiç kalkmıyor, obez oldu" şikayetidir. Çoğu zaman kedilerde beslenme ihtiyacı metabolizma hızına bağlı olarak radikal şekilde değişir. Bu nedenle, kilo almaya bu kadar inanılmaz meyilli bir kedi için piyasadaki standart bir yavru kedi maması veya sıradan bir yetişkin kedi maması yerine mutlaka kısırlaştırılmış kedi maması çeşitleri kullanılmalıdır. İlerleyen yıllarda böbrek kisti (PKD) riskine karşı özel mineral dengeli bir yaşlı kedi maması da gerekebilir.
Piyasada yüzlerce kedi maması markaları ve sepeti doldurduğunuz an şaşırtan kedi maması fiyatları olsa da; doğru bir kedi maması tercih süreci son derece hayatidir. Kedinizin sağlıkla uzun yıllar yaşaması, o ikonik pelüş tüy sağlığının kusursuz olması ve HCM (kalp duvarı kalınlaşması) krizini önlemek adına kalp kası dokusunun ihtiyaç duyduğu kaliteli balık protein kaynaklarına (Somon vb.) erişimi ancak üst segment bir kuru kedi maması (veya sterilised özel formül kuru mama) ile desteklenebilir. L-Karnitin ve düşük karbonhidrat içeren profesyonel diyetlerin kullanılması aynı zamanda kedinizin ideal formunu koruyacak, ucuz gıdaların yol açabileceği idrar yolları tıkanıklığı (FLUTD) ve taşlara (Struvit) engel olacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
British Shorthair kedisi apartmanda yaşayabilir mi?
Kesinlikle evet. En iyi apartman kedilerinden biridir. Camdan dışarıyı izleyerek ve uzun uykular çekerek vaktini geçirmeyi sever. Eşyalara tırmanma, kırma dökme huyları çok azdır.
Çocuklarla arası nasıldır?
Tahammül sınırları çok yüksektir. Çocuğunuz eğer kedinin sınırlarına saygı duymayı öğrenirse çok iyi arkadaş olurlar. Sıkıştırılmaktan hoşlanmadıkları için bunaldıklarında tırmalamak yerine bulundukları ortamdan yavaşça uzaklaşmayı seçerler.
Ne kadar tüy döker, Hipoalerjenik midir?
Hipoalerjenik değillerdir, üstelik yoğun alt kürkleri nedeniyle mevsim geçişlerinde standart kedilerden daha çok tüy dökme potansiyelleri vardır. Günlük fırçalama bu mevsimlerde hayat kurtarır.
British Shorthair ne kadar yaşar?
Stressiz bir ortam, doğru mama kontrolü ile (özellikle kaliteli kısırlaştırılmış diyet), saf su tüketimi ve rutin aşılarıyla birlikte 15 ile 20 yıla yakın uzun ve mutlu bir ömür sürebilirler.
